Warm, luchtig en net uit de olie. Honing en kaneel erover en direct opeten. Loukoumades behoren tot de oudste desserts van Griekenland, maar ouderwets zijn ze allerminst. Je komt de kleine goudbruine deegbolletjes tegen bij dorpsfeesten en op feestdagen, maar ook in moderne dessertzaken in Athene. Voor ons horen ze inmiddels echt bij een verblijf in Griekenland.
Het dessert met een lange Griekse traditie
Loukoumades hebben diepe wortels in de Griekse eetcultuur. Al in de oudheid werd gebakken deeg gecombineerd met honing, eeuwenlang een belangrijke zoetmaker in de Griekse keuken. Die eenvoud herken je nog altijd in de klassieke loukoumades.
Het beslag wordt gemaakt met onder andere bloem, water en gist. Kleine porties worden in hete olie goudbruin gebakken. Van buiten licht krokant, van binnen zacht en luchtig en het liefst gegeten als ze nog warm zijn.
Klassieke loukoumades worden overgoten met honing en bestrooid met kaneel. Walnoten of geroosterd sesamzaad kunnen daar nog overheen. Voor Nederlanders doen ze misschien een beetje denken aan kleine oliebollen, maar de structuur en vooral de combinatie met honing en kaneel maken ze toch heel anders.
Voor ons horen loukoumades bij een Griekse zomeravond
Wij eten loukoumades het liefst na het diner. Eerst uitgebreid tafelen, daarna een stukje wandelen en als we ze tegenkomen toch nog een bakje delen. Als zoete snack ergens overdag kan ook.
Zo waren we in de zomer in een bergdorp in Pilion, waar een Griekse artiest optrad. Aan de rand van het feest stond een tijdelijk kraampje waar ter plekke loukoumades werden gebakken door een ouder echtpaar. Wij kozen voor een bakje met warme chocolade erover. Een paar vorkjes erbij en samen opeten. Onze tieners zijn er ook dol op.
Dat is voor ons loukoumades eten op zijn best. Vers gemaakt, warm geserveerd en samen consumeren tijdens een traditionele Griekse avond. Je komt deze Griekse deegballetjes dan ook regelmatig tegen bij panigiria, festivals en andere evenementen. Ze vullen overigens behoorlijk, dus na een uitgebreid diner is één bakje delen met negen stuks voor ons vaak voldoende.
Een eeuwenoud dessert in een modern jasje
Tegelijkertijd zijn loukoumades helemaal met hun tijd meegegaan. Naast honing en kaneel zijn er creatieve varianten met chocolade, pistachecrème, noten, karamel en ijs. Er zijn zelfs gevulde loukoumades. Een traditioneel Grieks gerecht is daarmee ook een hip dessert geworden voor alle leeftijden.
Een leuke plek om ze te proeven is Lukumades aan Eolou 21 in Athene, vlak bij het Agia Iriniplein. Na een diner in Psiri maakten wij nog een wandeling door het centrum om hier loukoumades te eten. De zaak is modern en gezellig en je kunt er zowel klassieke als verrassende uitvoeringen bestellen.
Dat oude en nieuwe naast elkaar vinden wij juist zo leuk aan loukoumades. Het is geen gerecht dat alleen in de geschiedenisboeken thuishoort. De basis van deeg, honing en kaneel is eeuwenoud, maar loukoumades maken nog altijd deel uit van het dagelijkse Griekse leven.
En als ze dan warm voor je staan, met honing en kaneel of een flinke laag chocolade, is het vooral heel moeilijk om er maar eentje te nemen.
