De grootste bossen van Griekenland liggen niet op de eilanden, maar op het vasteland. Vooral in het noorden liggen uitgestrekte berggebieden met beuken, zwarte dennen, sparren en eiken. Dat bossen een belangrijke plaats innemen in het Griekse landschap blijkt ook uit de cijfers. Volgens de meest recente Griekse rapportage aan het VN-klimaatverdrag bestond in 2022 26,4% van het land uit bos en ander bebost terrein. Dat komt neer op ongeveer 35.000 km².

Wij zoeken tijdens onze reizen door Griekenland graag de bosrijke gebieden op. Je kunt er wandelen, fietsen en andere activiteiten ondernemen, maar soms is alleen de rust al voldoende reden om de bergen in te rijden. Zeker in de zomer vormen de bossen een prettig contrast met de drukte en warmte van de stranden en badplaatsen.

Een officiële ranglijst van de grootste bossen van Griekenland bestaat (nog) niet. De Griekse boskaarten, nationale parken en Natura 2000-gebieden hanteren verschillende grenzen. Een beschermd natuurgebied kan naast bos bijvoorbeeld ook uit rivieren, kloven, bergweiden en toppen boven de boomgrens bestaan. Daarom hebben we vijf van de grootste aaneengesloten boslandschappen geselecteerd die geografisch niet met elkaar overlappen.

Noord-Pindos

Het grootste bosrijke natuurgebied in deze selectie ligt tussen Ioannina en Grevena. Het Nationaal Park Noord-Pindos beslaat bijna 1.970 km² en omvat onder andere Zagori en berggebieden rond Konitsa en Metsovo.

Niet het hele gebied bestaat uit bos. De bergen lopen op tot 2.637 meter op de Smolikas en boven de boomgrens liggen graslanden en kale bergtoppen. Volgens de Griekse natuurbeheerorganisatie NECCA wordt een groot deel van het park echter bedekt door vijftien verschillende boshabitats.

Zwarte den, beuk, Griekse zilverspar en verschillende soorten eik komen veel voor. Hoger in de bergen groeit ook de Bosnische den, terwijl langs rivieren platanen, elzen en populieren staan.

Noord-Pindos is goed bereikbaar vanuit Zagori, Metsovo, Konitsa en Grevena. Wandelen en mountainbiken zijn voor de hand liggende activiteiten, maar je kunt er ook raften. Binnen het enorme gebied liggen onder andere de Vikoskloof, de Voidomatis en de bossen van Valia Calda.

De Rodopen en Elatia

In het uiterste noordoosten van Griekenland liggen de Rodopen, een bergketen die doorloopt over de grens met Bulgarije. De Griekse kant behoort tot de meest uitgestrekte boslandschappen van het land.

Binnen dit gebied ligt Elatia, ongeveer 70 kilometer ten noorden van Drama. Het wordt vaak het grootste afzonderlijke boscomplex van Griekenland genoemd. Voor Elatia wordt een oppervlakte van ongeveer 700 km² genoemd. De bergen lopen hier op tot ruim 1.800 meter.

Door de noordelijke ligging, hoogte en relatief grote hoeveelheid neerslag ziet het landschap er heel anders uit dan in Zuid-Griekenland. Er groeien beuken, zwarte en grove dennen, eiken, berken en fijnsparren. Elatia is de enige plaats in Griekenland waar de fijnspar (Picea abies) van nature uitgestrekte bosbestanden vormt.

Tussen de fijnsparren en beuken van Elatia lijkt Griekenland op sommige plaatsen eerder op Midden-Europa dan op het land van olijfbomen en droge berghellingen.

Binnen de Rodopen ligt ook Frakto. Het streng beschermde oerbos van Frakto is een van de weinige bossen in Griekenland die zich vrijwel zonder menselijke invloed hebben kunnen ontwikkelen. We tellen Frakto daarom niet apart mee.

Drama en Paranesti zijn goede uitgangspunten voor de Rodopen. Houd er rekening mee dat verder de bergen in veel wegen onverhard zijn. Je komt hier vooral voor wandelen, mountainbiken, natuurfotografie en de rust.

De bossen van Evrytania

Veel centraler in Griekenland ligt Evrytania. De bergachtige regio rond Karpenisi behoort tot de groenste delen van Centraal-Griekenland. Grote delen van de hellingen zijn begroeid met bossen die aansluiten op de bergen van Agrafa en het zuidelijke Pindosgebergte.

Een duidelijke grens rond één ‘bos van Evrytania’ bestaat niet en daarom is er ook geen betrouwbare oppervlakte voor één afzonderlijk bos te geven. Het gaat hier om een groot aaneengesloten berglandschap met vooral Griekse zilverspar, eiken, kastanjes en platanen. De bossen beginnen in de valleien en lopen op de hellingen door tot ruim boven 1.500 meter.

Karpenisi is de gemakkelijkste uitvalsbasis. Vanuit de stad lopen wegen richting dorpen als Megalo Chorio en Mikro Chorio en naar verschillende wandelgebieden. Je kunt er wandelen, mountainbiken en raften op de rivieren. In de winter kun je op de Velouchi zelfs skiën.

Evrytania is daarmee interessant als je een bosrijke omgeving zoekt die gemakkelijker bereikbaar is dan de afgelegen Rodopen.

Het bos van Foloi

Op de Peloponnesos ligt een heel ander soort bos. Het Foloi-bos ligt ten noordoosten van Olympia en beslaat volgens de Griekse toerisme-organisatie ongeveer 42 km². Het ligt op een vrijwel vlak plateau op circa 600 tot 650 meter hoogte.

Foloi is een van de grootste aaneengesloten eikenbossen van Zuidoost-Europa. Vooral de Hongaarse eik (Quercus frainetto) bepaalt hier het landschap. De lange rechte stammen en relatief open bosbodem geven het bos een heel ander karakter dan de donkere naaldbossen in Noord-Griekenland.

Het bos is bovendien verbonden met de Griekse mythologie. Het is genoemd naar de centaur Pholos, die hier volgens de overlevering Herakles ontving tijdens zijn zoektocht naar het Erymanthische everzwijn.

Foloi is gemakkelijk bereikbaar en ligt op ongeveer een half uur rijden van Olympia. Het vrij vlakke landschap is geschikt voor wandelen en fietsen en maakt het bos eenvoudig te combineren met een rondreis over de Peloponnesos.

Strofylia

Ook op de Peloponnesos, maar direct aan de Ionische Zee in het noordwesten, ligt Strofylia. Het bos heeft volgens de beheerorganisatie een oppervlakte van 2.200 hectare, oftewel 22 km², en vormt een ongeveer 14 kilometer lange groene strook tussen zee, duinen, moerassen en lagunes.

Strofylia is het grootste bos met parasoldennen in Griekenland en een van de grootste in Europa. Naast de parasolden groeit vooral de Aleppoden er veel. Ook komt er nog een restant van de oude eikenbossen voor die vroeger een groter deel van dit gebied bedekten.

De ligging maakt Strofylia bijzonder. Op sommige plaatsen wandel je vanuit het bos vrijwel rechtstreeks het zandstrand op. Het terrein is vlak en er lopen verschillende wandel- en fietsroutes door het beschermde gebied. De officiële beheerorganisatie heeft acht wandelroutes en vier fietsroutes uitgezet.

Strofylia is daardoor het gemakkelijkst toegankelijke bos in deze selectie. Een wandeling of fietstocht kun je bovendien combineren met het strand van Kalogria.

Van sparrenbos tot bos aan zee

De verschillen tussen de grote bosgebieden van Griekenland zijn aanzienlijk. In de Rodopen groeien fijnsparren op hoogtes waar ’s winters lange tijd sneeuw kan liggen, terwijl je in Strofylia tussen parasoldennen op enkele meters boven zeeniveau wandelt. Daartussen liggen de zwarte dennen en beuken van Pindos, de zilversparren van Centraal-Griekenland en de eiken van Foloi.

Opvallend is dat alle gebieden in deze selectie op het vasteland liggen. Ook de Griekse eilanden hebben bossen, de Ainos op Kefalonia is een bekend voorbeeld, maar de grootste aaneengesloten boslandschappen vind je op het vasteland.