Als je in Griekenland vanaf een kade in het heldere zeewater kijkt of langs een rotskust gaat snorkelen, is de kans groot dat je zee-egels ziet. De donkere, stekelige bollen zitten vaak stevig tegen rotsen en stenen en kunnen al in heel ondiep water voorkomen. Wij zien ze bijvoorbeeld in de haven van Kassiopi op Corfu tussen de stenen langs de kade en op Ammouliani langs de rotskust aan de oostzijde van het eiland.

Zee-egels vallen je niet aan. Het risico ontstaat vooral wanneer je erop gaat staan of ze probeert vast te pakken.

Zee-egels zijn bijzondere zeedieren. Ze kunnen behoorlijk pijnlijk zijn als je erop gaat staan, maar worden in Griekenland ook gegeten en gelden zelfs als een delicatesse.

Waar zitten zee-egels in Griekenland?

Zee-egels kun je langs vrijwel de gehele Griekse kust tegenkomen. Als vakantieganger zie je ze vooral op een harde ondergrond van rotsen en stenen. Ze leven zowel in ondiep als dieper water en je hoeft dus zeker geen duiker te zijn om ze te ontdekken.

Zelf komen we ze op heel verschillende plekken tegen. Bij Mourtia beach op Samos hebben we ze gezien tussen de stenen en langs de rotsachtige delen van de baai. Ook tijdens het snorkelen in Anthony Quinn Bay op Rhodos kun je zee-egels tussen de rotsen ontdekken.

Op een zandstrand kom je ze doorgaans minder snel tegen. Juist wanneer je over stenen loopt of vanaf de rotsen het water ingaat, is het verstandig eerst goed te kijken waar je je voeten neerzet.

Welke soorten zee-egels zijn er?

In de Middellandse Zee leven verschillende soorten. Twee bekende soorten zijn de zwarte zee-egel (Arbacia lixula) en Paracentrotus lividus, een soort die ook wordt gegeten.

De zwarte zee-egel herken je aan zijn zeer donkere kleur en opvallende stekels. Paracentrotus lividus kan onder andere bruin, paarsachtig of groen zijn. Zee-egels houden zich met kleine buisvoetjes stevig vast aan de ondergrond. Probeer ze daarom niet van een rots te trekken of vast te pakken.

Waterschoenen tegen zee-egels

In de haven van Kassiopi op Corfu zien we regelmatig zee-egels tussen de stenen langs de kade.

Het grootste risico voor zwemmers is dat je in ondiep water op een zee-egel gaat staan. De scherpe stekels kunnen de huid doorboren en afbreken, waardoor kleine donkere stukjes in bijvoorbeeld je voetzool achterblijven.

Bij een rotsachtige kust zijn waterschoenen daarom verstandig. Ze beschermen bovendien tegen scherpe stenen. Ze bieden echter geen volledige garantie tegen de stekels van een zee-egel. Goed kijken waar je loopt blijft het belangrijkste.

Wat moet je doen als je op een zee-egel staat?

Ben je toch op een zee-egel gaan staan, wees dan voorzichtig met achtergebleven stekels. Deze kunnen gemakkelijk verder afbreken.

Het Rode Kruis adviseert om de plek met zeewater te spoelen en het getroffen lichaamsdeel maximaal twintig minuten in heet water te houden, zo heet als je kunt verdragen. Ontsmet daarna de wondjes. Goed bereikbare stekels kun je voorzichtig met een pincet verwijderen.

Ga niet diep in je voet peuteren naar afgebroken stekels. Kun je ze niet verwijderen, blijft de plek pijnlijk of ontstaat een infectie, laat er dan een arts naar kijken.

Kun je zee-egels eten?

Ja. Vooral Paracentrotus lividus wordt rond de Middellandse Zee gegeten. Je eet niet het hele dier, maar de vijf eetbare voortplantingsorganen aan de binnenzijde. Deze worden vaak simpelweg het kuit van de zee-egel genoemd. De smaak is uitgesproken zilt en doet sterk aan de zee denken.

Een bekende Griekse bereiding is achinosalata (αχινοσαλάτα), letterlijk zee-egelsalade. De eetbare delen worden rauw geserveerd, vaak heel eenvoudig met olijfolie en citroensap en wat brood erbij. Je vindt het zeker niet in iedere Griekse taverna, maar vooral bij restaurants die gespecialiseerd zijn in verse vis en zeevruchten kun je het tegenkomen.

Zelf zee-egels uit zee halen om ze op te eten is overigens geen goed idee. Het verzamelen en vissen op zee-egels is in Griekenland gereguleerd.

Lege zee-egels op het strand

Tussen stenen en kiezels op Griekse stranden vinden we zelf af en toe het lege pantser van een zee-egel. Dat ziet er totaal anders uit dan een levende zee-egel. De zwarte stekels en zachte delen zijn verdwenen en alleen een lichtgekleurd, bijna rond kalkskelet blijft over.

Als het pantser nog heel is, zie je vaak een mooi vijfdelig patroon. Door golven en stroming kan zo’n leeg skelet uiteindelijk tussen de kiezels op het strand terechtkomen.

Zee-egels bekijken tijdens het snorkelen

Zee-egels horen gewoon bij het onderwaterleven van Griekenland en zijn juist leuk om te bekijken. Tijdens het snorkelen in Griekenland heb je langs een rotsachtige kust een goede kans ze te zien, soms al vlak onder het wateroppervlak.

Raak ze niet aan en kijk bij het lopen door ondiep water goed waar je je voeten neerzet. Wie eenmaal weet waar hij op moet letten, ontdekt de donkere stekelige bollen op verrassend veel plaatsen langs de Griekse kust.