Niet iedereen zal tijdens zijn vakantie in Griekenland graag vroeg opstaan. Begrijpelijk ook. Maar wij vinden het juist heerlijk om de dag te beginnen nog vóór het dorp echt ontwaakt. Als het buiten nog fris is en de zon langzaam steeds verder boven zee verschijnt, trekken we de deur achter ons dicht. Soms ga ik hardlopend langs de kustweg, het dorp nog stil, alleen het ritme van mijn voeten en het zachte ruisen van de zee. De bakker is mijn doel. En natuurlijk is hij geopend wanneer ik rond acht uur aankom. Al van een afstand ruik je het. Vers brood. Bladerdeeg. Koffie. Hier begint de dag.
De Griekse bakker als ontmoetingsplek
De Griekse bakker, fournos of netter artopoios, heeft een veel socialere functie dan wij in Nederland kennen. Dit is geen plek waar je snel iets haalt en weer vertrekt. Dit is waar het dagelijkse leven samenkomt. Voor de meeste dorpelingen is dit de eerste stop van de dag. Ook voor pensionado’s, die na een ochtendwandeling elkaar hier treffen. Ze groeten elkaar, nemen plaats binnen of buiten en wisselen het laatste nieuws uit. Even een praatje, even afstemmen wie later die dag een klusje kan doen.
Aan een ronde tafel zit een groep oudere Grieken hevig te discussiëren over politiek, met kleine kopjes Griekse koffie voor zich. Het doet denken aan het gezellige geroezemoes in het kafénio, dat later op de dag pas echt tot leven komt. Wij sluiten moeiteloos aan, alsof we hier al jaren komen.
Ontbijten bij de bakker: bougatsa, spanakopita en koulouri
Met een zak vers brood onder de arm lopen we soms weer terug naar het appartement. Het Griekse brood herken je meteen: een stevige, harde korst en de vorm van een groot stokbrood. Vers is het het allerlekkerst en eigenlijk moet je het dezelfde dag opeten. Bewaren tot morgen is geen optie. Maar ontbijten bij de bakker zelf is minstens zo leuk. Dat doen we graag met het hele gezin. Iedereen kiest iets uit de vitrine, we nemen plaats aan een tafeltje buiten en bestellen koffie of een vruchtensap. Even rustig wakker worden, plannen maken voor de dag, zonder haast.
Mijn keuze is meestal snel gemaakt: bougatsa, warm uit de oven, met romige custard, poedersuiker en een vleugje kaneel. Voor wie liever hartig ontbijt, is een spanakopita met spinazie en feta een aanrader of de bougatsa met feta. En voor onderweg nemen we vaak nog een paar koulouria mee; sesamringen die ideaal zijn voor later op de ochtend. Nog voor we het strand bereiken, zijn ze meestal al op.
Leven als een local: zo start je ochtend in een Grieks dorp
Veel Griekse bakkers zijn echte familiebedrijven. Al decennialang gaat het ambacht van generatie op generatie, soms met een moderne twist, maar altijd met respect voor het vak. In dorpen liggen ze soms wat verstopt, maar de geur van vers brood maakt de route vanzelf duidelijk. Je hoeft alleen maar je neus te volgen. Op eilanden als Ikaria, één van de bekende Blue Zones waar mensen opvallend oud worden, hoort het dagelijkse wandelingetje naar de bakker zelfs bij een gezonde leefstijl. Even bewegen, even buiten zijn, even sociaal contact.
En elke keer denken wij hetzelfde, als we met warm brood teruglopen naar ons appartement: dit is vakantie. Dus logeer je in Griekenland niet in een appartement of studio? Sla het hotelontbijt gerust eens over en loop ’s ochtends naar de lokale bakkerij. Grote kans dat je er de volgende dag vanzelf weer staat. Niet alleen voor het brood, maar ook voor de ervaring.
