Mount Athos bezoeken: zo regel je een bezoek aan de monnikenrepubliek

   Bas Wanrooij

Vatopedi klooster op Mount AthosMount Athos bezoeken voelt voor veel mannen als een bijzondere pelgrimstocht, maar ook als je niet religieus bent is het een bijzondere ervaring. De rust, de natuur en het leven in de kloosters maken een bezoek uniek aan het ‘Vaticaan van Griekenland’, ongeacht je achtergrond. Als je Mount Athos wilt bezoeken, moet je rekening houden met een aantal regels en voorbereidingen.

Mount Athos bezoeken is geen gewone reis, maar een unieke ervaring.

Kun je Mount Athos zomaar bezoeken?

Mount Athos is niet vrij toegankelijk. Hoewel de officiële regel 18 jaar is, zagen wij in de praktijk ook jongere scholieren op het schiereiland. Per dag worden slechts een beperkt aantal bezoekers toegelaten, waardoor een bezoek goed voorbereid moet worden.

Visum (diamonitirion) aanvragen

Om Mount Athos te mogen betreden heb je een speciaal visum nodig: het zogeheten diamonitirion. Dit is je officiële toegangsbewijs tot de heilige berg.

Voordat je dit visum kunt aanvragen, moet je eerst toestemming hebben van de kloosters waar je wilt overnachten. Deze vraag je zelf aan, meestal via een formulier op de website van het klooster onder de hospitality-sectie. In de praktijk reageren de meeste kloosters vrij snel en in het Engels. Vaak vragen ze om je paspoortgegevens en ontvang je vervolgens een bevestiging voor een specifieke datum waarop je welkom bent.

Iviron klooster op Athos vooraanzicht vanaf zeeTijdens je verblijf mag je maximaal vier dagen op Mount Athos blijven, wat neerkomt op drie overnachtingen in verschillende kloosters. Je kunt dus maximaal drie kloosters bezoeken, waarbij je per klooster één nacht verblijft. Een goede planning is daarom essentieel.

Wij kozen zelf voor een verblijf in de kloosters Vatopedi, Iviron en Philotheou. Het bekende Simonopetra stond ook op onze lijst, maar tijdens onze reisperiode was dit klooster niet beschikbaar vanwege werkzaamheden aan de gastverblijven. Houd er dus rekening mee dat niet alle kloosters altijd toegankelijk zijn.

Met de bevestigingen van de kloosters kun je vervolgens online je visum aanvragen via de officiële website. Op de dag van vertrek haal je dit visum ’s ochtends vroeg op bij het visumkantoor in Ouranoupolis. Zonder dit document kom je niet aan boord van de veerboot en kun je ook niet van boord in de haven van Dafni op Mount Athos.

Vliegen naar Thessaloniki

Uitzicht op de kleurrijke verblijven van Vatopedi monasteryHet begint met een vlucht naar Thessaloniki. Dit is de dichtstbijzijnde luchthaven en wordt het hele jaar door aangevlogen vanuit Nederland, onder andere vanaf Amsterdam met maatschappijen zoals Transavia.

Wij raden aan om je terugvlucht niet te strak te plannen op de dag dat je Athos verlaat. Veerdiensten kunnen bij slecht weer uitvallen — iets wat wij zelf hebben meegemaakt — en dan loop je het risico je vlucht te missen.

Van Thessaloniki naar Ouranoupolis

Vanaf Thessaloniki reis je met een huurauto naar Ouranoupolis, het vertrekpunt naar Mount Athos. De afstand is ongeveer 120 kilometer en de route is eenvoudig te rijden.

Onderweg kun je bijvoorbeeld stoppen in Poligyros voor een lunch of in Palaiokastro voor een goede souvlaki. Even de benen strekken en daarna door naar de kust.

Overnachten en parkeren in Ouranoupolis

Hoofdkerk van Vatopedi klooster op AthosIn Ouranoupolis vind je voldoende accommodaties voor een overnachting voorafgaand aan je vertrek. Wij verbleven zelf in Onar Ouranoupolis en waren hier erg tevreden over.

Houd er rekening mee dat parkeren een aandachtspunt is. Langs de openbare weg is weinig ruimte en er wordt streng gecontroleerd. De gemeente biedt meerdere betaalde parkeerplaatsen, maar de kosten kunnen oplopen. Het is daarom verstandig om vooraf te checken of je accommodatie parkeergelegenheid heeft.

Een aanrader voor de avond voor vertrek is het restaurant Kokkinos, net achter de boulevard en vooral als je van vis houdt.

Veerboot naar Mount Athos

Op de ochtend van vertrek haal je eerst je visum (diamonitirion) op bij het visumkantoor in Ouranoupolis. Vlakbij bevindt zich ook het kantoor van Agioreitikes Grammes, waar je je veerboottickets kunt ophalen. Let op dat je deze tickets vooraf online reserveert, want de boten kunnen volgeboekt zijn.

Je hebt de keuze uit een kleinere, snellere boot (duurder) of een grotere veerboot die onderweg stopt bij verschillende kloosters. De meeste reizigers kiezen voor de grote veerboot met dek, die uiteindelijk aankomt in de haven van Dafni op Mount Athos.

Vanaf Dafni kun je verder reizen naar je klooster, meestal met de bus. Deze staat al klaar bij aankomst en je betaalt ter plekke aan de chauffeur.

Vervoer op Mount Athos

Vervoer tussen de kloosters op Mount Athos regel je zelf, maar in de praktijk gebeurt dit vrijwel altijd per bus. Hoewel het op de kaart soms lijkt alsof je te voet kunt reizen, zijn de afstanden groot, de paden niet altijd goed begaanbaar en het hoogteverschil aanzienlijk.

Bas en Erwin van Griekenland.net op de veerboot van Ouranoupoulis naar Dafni voor bezoek op Athos

De meeste reizigers maken daarom gebruik van de bussen die over het schiereiland rijden. Deze gaan vaak eerst naar Karyes, het centrale dorp van Mount Athos, waar je kunt overstappen op een andere bus naar je volgende klooster.

Je betaalt in de bus een kleine bijdrage rechtstreeks aan de chauffeur. Dienstregelingen zijn beperkt en kunnen variëren, dus het is verstandig om in het klooster waar je verblijft na te vragen hoe laat de bussen vertrekken.

Wat kun je verwachten van een verblijf op Mount Athos?

Een verblijf op Mount Athos draait niet om luxe, maar om eenvoud, rust en ritme. Je verblijft in kloosters, eet samen met de monniken en past je aan aan hun dagindeling.

Tijdens je verblijf eet je meestal twee tot drie keer per dag mee in de eetzaal van het klooster, de zogeheten trapeza. De maaltijden zijn eenvoudig, maar voedzaam en maken deel uit van het dagelijkse ritme van de monniken.

Binnenzijde van het plafond van de poort van Vatopedi kloosterDe sfeer en regels kunnen per klooster verschillen. In sommige kloosters is het wat informeler, terwijl het er in andere juist streng en traditioneel aan toegaat. Zo werd er in het klooster van Iviron tijdens onze maaltijd door de hoofdmonnik gepredikt en was het niet de bedoeling om onderling te praten.

Wij waren er tijdens de vastentijd, wat betekent dat er nog soberder wordt gegeten en bijvoorbeeld geen vis op het menu staat.

Het ontbijt vindt plaats na het ochtendgebed, dat vaak al heel vroeg begint. Hoe laat precies verschilt per klooster. Het avondmaal wordt juist vroeg geserveerd, ruim voor zonsondergang en soms al in de middag.

Naast het verblijf zelf is er in sommige kloosters ook ruimte om meer te zien en te leren. Zo hebben enkele kloosters een klein museum met religieuze kunst en bijzondere voorwerpen.

In Iviron bezochten we zo’n museum, een indrukwekkende plek die niet standaard wordt aangeboden. Je moet er vaak zelf naar vragen. Bij Vatopedi kregen we bovendien een rondleiding in het Engels door de kerk, wat een mooie extra dimensie gaf aan ons bezoek.

Omdat de maaltijden eenvoudig zijn en de tijden soms vroeg vallen, is het verstandig om zelf wat snacks of extra eten mee te nemen.

Overnachten in de kloosters

Onze verblijfplaats in het Vatopedi klooster op Mount AthosOvernachten op Mount Athos is eenvoudig en sober. In de meeste kloosters krijg je een eigen kamer, maar verwacht geen luxe. De kamers zijn basic ingericht en alles staat in het teken van rust en eenvoud.

Wij hebben alle nachten een kamer voor twee personen gedeeld, dus geen groepskamer. Dat maakte het verblijf iets comfortabeler dan we vooraf hadden verwacht.

De sanitaire voorzieningen deel je meestal met de hele verdieping. Douches en toiletten zijn eenvoudig en schoon, maar niet te vergelijken met wat we gewend zijn. Zo kom je vaak geen zittend toilet tegen, maar een hurktoilet.

De kamers zelf zijn sober, maar voorzien van alles wat je nodig hebt: een opgemaakt bed met laken, deken, kussensloop en vaak ook een handdoek.

Na aankomst op Mount Athos begint pas echt de bijzondere ervaring. De rust, de natuur en het ritme van de kloosters maken elk bezoek uniek. En je kunt Athos gerust meermaals bezoeken.