Griekse koffie is veel meer dan alleen een drankje. Het is een vast onderdeel van het dagelijks leven en misschien wel één van de mooiste manieren om de Griekse cultuur te leren kennen. Waar wij in Nederland koffie vaak snel en functioneel drinken, draait het in Griekenland juist om rust, contact, smaak en het moment zelf.
Koffie drinken hoort bij het leven buiten
Dat begint al bij de plek waar koffie wordt gedronken. Grieken leven een groot deel van het jaar buiten en dat zie je terug in hun koffiecultuur. In plaats van thuis achter een dure koffiemachine zitten ze liever op een terras, bij de bakker op de hoek of in een traditioneel kafenion. Daar ontmoeten ze elkaar, bespreken ze de dag en nemen ze de tijd. Een kop koffie drinken kan hier zonder moeite een uur duren.
Wat is Griekse koffie?
De meest traditionele vorm is de bekende Griekse koffie, de ellinikós kafés. Deze wordt bereid in een klein pannetje, de briki, waarin water en zeer fijn gemalen koffie langzaam worden verwarmd. Vaak wordt er direct suiker aan toegevoegd, omdat die tijdens het zetten oplost. Wat je krijgt is een kleine, sterke koffie met een romige schuimlaag en een volle, bijna stroperige smaak.
Het grote verschil met onze koffie is dat deze niet wordt gefilterd. Het koffiedik blijft in het kopje zitten, waardoor je hem rustig en in kleine slokjes drinkt. Het laatste beetje laat je staan.
Hoe bestel je Griekse koffie?
Wie in Griekenland een koffie bestelt, merkt al snel dat de smaak vooraf wordt bepaald. Of je hem zonder suiker (sketos), halfzoet (metrio) of zoet drinkt (glykó), wordt meteen bij het zetten meegenomen. Even achteraf suiker toevoegen zoals wij gewend zijn, is er niet bij. Dat maakt het bestellen misschien even wennen, maar het hoort bij de ervaring.
Koude koffie: dé zomerfavoriet
Toch is de traditionele Griekse koffie tegenwoordig maar een deel van het verhaal. Wie in de zomer door een Griekse stad of langs het strand loopt, ziet iets anders opvallen: overal mensen met een koude koffie, zoals een freddo in de hand. Voor veel bezoekers is dat even wennen, maar voor Grieken is het de normaalste zaak van de wereld.
Als de temperaturen oplopen tot ver boven de dertig graden, heb je simpelweg geen behoefte aan een hete kop koffie. Dan wil je iets verfrissends. De zogenaamde freddo’s zijn daarom uitgegroeid tot dé favorieten. Sterke koffie, gekoeld met ijs en vaak geserveerd in een beker voor onderweg. Ook de frappé, gemaakt van oploskoffie, water en ijs, blijft een klassieker die je nog steeds veel ziet.
Wat ons altijd opvalt, is dat zo’n koude koffie niet snel wordt opgedronken. Net als bij de warme varianten draait het om het moment. Even zitten, kijken, praten en genieten.
Wanneer drinken Grieken koffie?
Ook het moment van de dag waarop koffie wordt gedronken, verschilt duidelijk van wat wij gewend zijn. Grieken beginnen hun dag vaak met een koffie, soms snel onderweg, maar nemen later op de ochtend of in de middag uitgebreid de tijd om ergens te gaan zitten.
Na de siësta volgt vaak nog een laatste kopje. Dat is voor veel Grieken hét moment om weer even wakker en alert te worden voor de rest van de dag.
In de avond verandert dat patroon juist. Waar wij na het eten nog rustig een kop koffie kunnen drinken, is dat in Griekenland veel minder gebruikelijk. Veel Grieken vinden het zelfs vreemd. Koffie heb je op dat moment niet meer nodig en bovendien weten ze dat cafeïne lang in je lichaam blijft en je slaap kan verstoren. De avond is er om te ontspannen en daar hoort eerder een glas wijn, een biertje of een ouzo bij dan een kop koffie.
Koffie als levensstijl
Als je eenmaal wat langer in Griekenland bent, merk je dat koffie hier eigenlijk een levensstijl is. Het gaat niet alleen om de smaak, maar om het ritme van de dag en de momenten van rust en contact. Even niets moeten, even de tijd nemen.
Misschien is dat wel het grootste verschil met Nederland. En ook precies de reden waarom een simpel kopje koffie in Griekenland zo bijzonder kan voelen. Wij drinken ’s avonds ook veel minder koffie na al onze mooie Griekenlandervaringen.
