Als je Epirus kent, ken je de Zagorochoria (Zagoria). Maar als je écht van het pad af wil, rijd je door naar de Mastorochoria. Dit is een groep van 28 dorpen in het uiterste noorden van Epirus, vlakbij Konitsa en de Albanese grens. Wij rijden na de Zagoria graag nog even door naar deze verborgen plek in weelderig groen, tussen de oude ambachten en de bergen. Hier komen we écht tot rust. Geen toeristen, wel locals die je uitnodigen voor een koffie, en een stilte die je niet meer vergeet. Twee à drie dagen is heerlijk. In combinatie met Zagoria, de Vikos-kloof en de bruisende stad Ioannina maakt het een van de mooiste regio’s van Griekenland.

De dorpen van de meesters

Mastorochoria betekent letterlijk “de dorpen van de meesters” en die meesters waren steenhouwers. Generaties lang trokken de mannen uit deze bergdorpen elk voorjaar weg om in heel Griekenland en de Balkan bruggen, kerken, kloosters en herenhuizen te bouwen. Ze werkten in georganiseerde gilden onder leiding van een proto-mastoras, de hoofdmeester, en spraken onderling een geheime taal (het koudaritika), zodat opdrachtgevers hun gesprekken niet konden volgen.

Niet elk dorp leverde steenhouwers: in Asimochori waren de mannen van oudsher zilversmeden, wat de naam van het dorp letterlijk betekent. In de herfst keerden ze terug naar hun families in de bergen. De huizen die ze voor zichzelf bouwden zijn het mooiste bewijs van hun vakmanschap: zwaar, sober, onverwoestbaar. Ze staan er nog steeds.

Pyrsogianni: het hoofddorp

Het hoofddorp van de Mastorochoria is Pyrsogianni, op 840 meter hoogte gebouwd aan de voet van het Grammos-gebergte. Het dorp heeft een eigen hotel, gebouwd met bijdragen van de dorpsbewoners zelf, restaurants en een Ethnologisch Museum van de Steenhouwersmeesters, ondergebracht in de oude stenen school uit 1927. De kerk van Agios Georgios uit 1904 was het model waarop de kathedraal van Athene werd gebaseerd. Dat zegt genoeg over de reputatie van de meesters uit dit dorp. Pyrsogianni ligt 30 kilometer van Konitsa en zo’n 95 kilometer van Ioannina.

Wat maakt deze dorpen zo bijzonder?

De Mastorochoria zijn geen museumstukken. Er wonen nog steeds mensen, er zijn kleine winkels en kafeneions waar het leven zijn eigen rustige ritme volgt. De dorpen liggen verscholen in een bosrijk gebied tussen de bergketens Grammos, Smolikas en Tymphe, doorsneden door de rivier de Sarantaporos. De architectuur is consistent en indrukwekkend: alles is gebouwd in lokale steen, de straatjes zijn geplaveid, de fonteinen zijn eeuwenoud. In tegenstelling tot de Zagorochoria, die in het hoogseizoen druk kunnen zijn, kom je in de Mastorochoria nauwelijks andere reizigers tegen. Dat is precies de reden om er naartoe te gaan.

Wat kun je doen in Mastorochoria?

Wandelen is de belangrijkste activiteit. De omgeving biedt routes van alle niveaus, met uitzichten over de bergketens en langs de rivier. Het nabijgelegen Vikos-Aoos Nationaal Park is op korte rijafstand. Vanuit de dorpen kun je ook de omgeving verkennen: de warmwaterbronnen van Amarantos liggen op 30 kilometer, de Konitsa-brug, een van de grootste stenen boogbruggen op de Balkan, is een kleine omweg waard. En wie goed kijkt in de dorpen zelf, vindt steeds nieuwe details: een inscriptie boven een deur, een vervallen herenhuis, een kapel verstopt achter een bospad.

Overnachten

In Pyrsogianni kun je overnachten in het gelijknamige hotel van het dorp. Konitsa, op 30 kilometer, heeft meer opties. Van kleine familiehotels tot gastenkamers bij locals. Tip: combineer je de Mastorochoria met Zagoria, de Vikos-kloof en Ioannina, dan is een week ruim voldoende voor de hele regio.

Hoe kom je er?

Een huurauto is geen luxe maar een vereiste. Het openbaar vervoer rijdt hier nauwelijks. Vanuit Ioannina rijd je via Konitsa in ongeveer anderhalf uur naar Pyrsogianni. Vanuit Thessaloniki is het zo’n drie uur rijden. De weg is goed, maar verwacht na de snelweg smalle bergwegen. Reken op bochtige bergwegen en neem de tijd. Die tijd heb je hier toch.