Uitzicht op het prachtige Psili Ammos beach op West-Samos

Er bestaat een Samos dat de meeste vakantiegangers niet bereiken. Niet het Samos van de drukke boulevard in Kokkari of de historische haven van Pythagorion, maar een landschap van kale bergkammen, stille inhammen, verborgen baaien en dorpspleintjes waar het leven gewoon zijn gang gaat. Dat Samos begint zodra je de auto naar het westen stuurt. West-Samos is onontdekt Samos op zijn best: ruiger, stiller en authentieker dan het bekende oosten van het eiland.

Wat verstaan we onder West-Samos?

Als we het hebben over west-Samos, bedoelen we het deel van het eiland dat ruwweg begint ten westen van de lijn Kokkari–Pythagorion en doorloopt tot bij Drakei. Dit gebied omvat Karlovassi en zijn omgeving in het noordwesten, de baai van Marathokampos met het gelijknamige bergdorp en de kustplaatsen Ormos Marathokampou en Votsalakia in het zuidwesten, en het Kerkis-gebergte dat de hele regio domineert. De dorpjes Koumeika, Pyrgos en Balos horen er ook bij.

Voor de oriëntatie: Karlovassi ligt op ongeveer 37 kilometer van het vliegveld van Samos, reken op een uur rijden. Votsalakia in het zuiden is van het vliegveld iets verder, zo’n 44 kilometer. Een huurauto is in West-Samos vrijwel onmisbaar als je de regio echt wilt verkennen, tenzij je kiest voor een strandvakantie in de baai van Marathokampos, waar het relaxte Votsalakia en Psili Ammos op loopafstand van elkaar liggen.

Het wilde westen van Samos wat maakt het anders

Kerkis-gebergte en Megalo Seitani beach in het wilde westen van Samos

Het verschil voel je zodra je Karlovassi passeert en de weg naar het zuiden inslaat. De bebouwing dunt uit. De bergen komen dichterbij. West-Samos heeft niet de gepolijste toeristische infrastructuur van het oosten. En dat is precies waarom het zo aantrekkelijk is als je op zoek bent naar het echte Samos.

Terwijl Kokkari bekendstaat om zijn gezellige boulevard en Pythagorion om zijn pittoreske haven, draait West-Samos op een ander ritme. Hier zijn de markten lokaler, de tavernes authentieker en is de natuur wilder. Het Kerkis-gebergte, met 1.433 meter het hoogste punt van Samos, werpt zijn schaduw over de hele regio en geeft het landschap iets imposants dat je in het vlakkere oosten niet ervaart. Als je dit deel van Samos eenmaal hebt gezien, begrijp je waarom vaste Samos-gangers hier keer op keer terugkomen.

Karlovassi: de poort naar het westen

Karlovassi is de tweede stad van Samos en voor veel reizigers de eerste kennismaking met west-Samos. De stad heeft een ontspannen, bijna studentikoos karakter dat duidelijk verschilt van de toeristisch georiënteerde sfeer van Kokkari. De haven biedt ferry-verbindingen naar Ikaria en Fourni, en de omgeving is hét vertrekpunt voor wandelingen naar Seitani en Potami.

Maar er is ook iets anders in Karlovassi dat je niet snel vergeet: de monumentale ruïnes van de oude leerlooierijen langs de kust. Ooit was dit een industrieel centrum van formaat. Nu staan de fabrieksgebouwen verlaten langs het water, begroeid en verwaarloosd, en vormen ze een van de meest onverwachte en fotogenieke plekken van heel Samos.

De baai van Marathokampos

Griekse taverne in Ormos Marathokampou

De baai van Marathokampos in het zuidwesten is het kloppende hart van West-Samos. De baai wordt omsloten door het Kerkis-gebergte in het noorden en biedt een panorama dat je stilzet: turkoois water, het witte bergdorp Marathokampos hoog op de helling en aan de kust de knusse vakantiebestemmingen Votsalakia, Ormos Marathokampou en Psili Ammos.

Dit is ook het deel van West-Samos waar je als strandganger het meest aan je trekken komt. De kustlijn van de baai beslaat zo’n drie kilometer aan zand en kiezel, het Kerkis-gebergte houdt harde wind uit het noorden grotendeels tegen, en de sfeer is aangenaam ontspannen; ook in het hoogseizoen.

De grot van Pythagoras bezoeken

Vanuit Votsalakia is er een wandeling die de meeste toeristen links laten liggen, maar die West-Samos een extra dimensie geeft: het pad naar de grot van Pythagoras. Volgens de overlevering schuilden Pythagoras en zijn leerlingen hier voor de tiran Polycrates. Of het verhaal historisch klopt, doet er eigenlijk niet toe: de plek zelf is de moeite waard.

Het pad splits zich onderweg in tweeën: de ene tak leidt naar de grot zelf, de andere naar het spierwitte kerkje Sarandaskaliotissa dat op een rotsrichel boven de kust hangt. Als je er de tijd voor neemt, doe je beide. Volg vanaf de doorgaande weg de borden richting de grot van Pythagoras, parkeer de auto en loop het laatste stuk te voet. Reken op een kleine twee uur voor de volledige rondwandeling.

Lokale markten en producten: hier koop je het echte Samos

Thijmhoning uit het Kerkis-gebergte

West-Samos is de culinaire schatkamer van het Noord-Egeïsche eiland. En dat merk je het best op de lokale markten. In Marathokampos is op donderdagen een kleine markt waar je honing, kaas, olijven, wijn en verse groenten koopt direct van de mensen die ze produceren. De thijmhoning uit de omgeving van het Kerkis-gebergte staat te boek als een van de beste van Griekenland.

De Samiotische muskaatwijn is wereldwijd bekend, maar minder bekend is dat er ook goede droge lokale wijnen worden gemaakt in de regio. Vraag er in de tavernes van Ormos Marathokampou en Votsalakia expliciet naar de ‘topiki krasi’, de huiswijn, is in het westen van Samos zelden teleurstellend.

De olijfzeepfabriek van Kentouris: een weetje dat je bijblijft

In Ormos Marathokampou staat iets wat de meeste vakantiegangers missen: een ambachtelijke olijfzeepfabriek, al generaties lang in handen van de familie Kentouris. Giorgos Kentouris, de derde generatie, maakt hier zeep van olijfpitolie, zeezout en water. Een zeepblok van honderd gram heeft twee volle weken nodig voor het klaar is.

De olijfzeepfabriek van Kentouris organiseert rondleidingen op woensdag en vrijdag om 10:00 en 11:00 uur in het Engels,  ook leuk voor kinderen, die mogen ruiken, voelen en zien hoe de zeep ontstaat. Aansluitend kun je in het winkeltje zeep kopen: een origineel en puur Samiotisch souvenir. Omdat de rondleiding grotendeels binnen plaatsvindt, is dit ook een prima uitje op een regenachtige dag.

Wanneer ga je naar west-Samos

Als je wandelt en van natuur houdt, is april of mei de allerbeste keuze. Het Kerkis-gebergte staat vol bloemen, de temperaturen zijn aangenaam en je hebt de wandelroutes op Samos vrijwel voor jezelf.

Als je wilt genieten van strand en rust, zijn juni en september ideaal. Het water is warm, Psili Ammos is goed te doen en de sfeer in de baai van Marathokampos is op zijn best: nog zonder de drukte van het hoogseizoen.

Als je de markt wilt meepakken, plan dan je bezoek op een donderdag. Combineer dat met een avond in Ormos Marathokampou, waar je bij een van de tavernetafeltjes direct aan het water zit en uitkijkt op het bergsilhouet dat langzaam oranje kleurt.

Als je een week in het westen overweegt: Votsalakia, Karlovassi of Ormos Marathokampou zijn uitstekende uitvalsbases. Van hieruit bereik je de stranden, de bergdorpen, de Pythagoras-grot en de zeepfabriek allemaal binnen een uur rijden.

West-Samos: voor wie verder kijkt dan de brochure

Veel Samos-reizigers kennen het eiland van Kokkari, Samos-stad, Pythagorion en de muskaatwijnen. West-Samos is ‘de echte verrassing’ en de reden waarom wij hier graag terugkomen. Het wilde westen van Samos is niet moeilijk te bereiken, maar vraagt wel een bewuste keuze: de auto de andere kant op sturen, een dag langer blijven en een dorpsmarkt meepakken.

Als je dat doet, geeft West-Samos je iets terug wat je op weinig andere Griekse eilanden vindt: het gevoel dat je een plek voor jezelf hebt ontdekt.