Vogels spotten op Kos: birdwatching bij de zoutmeren

   Bas Wanrooij
Flamingo’s op Kos bij het zoutmeer van Alikes

Flamingo’s op Kos – foto van Kony Kotzatapani

Kos staat vooral bekend om zijn stranden, fietspaden en gezellige badplaatsen, maar het eiland heeft ook een verrassend rustige en natuurlijke kant. Wie even weg wil van de drukte, ontdekt dat Kos een interessante bestemming is voor vogelliefhebbers en natuurliefhebbers die graag meer van de natuur in Griekenland willen ontdekken.

Verrekijker mee en vogels kijken op de zoutpannen van Kos

Op verschillende plekken op het eiland liggen zoutmeren (wetlands), die vooral in het voor- en najaar veel vogels aantrekken. Het zijn van die plekken waar je één bent met de natuur, je de wind hoort ruisen en waar je ineens een groep flamingo’s kunt zien. Een heel andere beleving van het Griekse eiland. De zoutmeren op Kos zijn een belangrijke plek voor vogels tijdens hun trek tussen Europa en Afrika.

Waar kun je vogels spotten op Kos?

De bekendste plek om vogels te spotten op Kos is het zoutmeer van Alikes bij Tigaki. Dit uitgestrekte gebied van enkele kilometers breed werd vroeger gebruikt voor zoutwinning, wat ook terugkomt in de naam ‘Alikes’, wat letterlijk ‘zoutvelden’ betekent. Vooral in de winter en in het voorjaar is dit een magneet voor vogels. Hier heb je de grootste kans om tijdens een wandeling flamingo’s te zien, vaak in kleine groepen verspreid over het ondiepe water.

Dichter bij Kos-stad ligt een kleiner en rustiger zoutmeer bij Psalidi. Dit gebied is minder uitgestrekt dan Alikes, maar juist daardoor overzichtelijk en ideaal om vogels van dichtbij te observeren. Je hebt hier vaak meer rust en minder bezoekers.

Op de fiets naar de zoutmeren

Kos is een ideaal eiland om per fiets te verkennen en dat maakt een bezoek aan de zoutmeren extra leuk. Vanuit Kos-stad fiets je in korte tijd naar het gebied bij Psalidi, terwijl ook het zoutmeer bij Tigaki goed bereikbaar is via een vlakke fietsroute langs de kust.

Als je Kos op deze manier verkent, merk je al snel waarom fietsen op Kos zo populair is. Vlak en deze combinatie van fietsen en natuur maakt dit een ontspannen uitstapje, waarbij je onderweg gemakkelijk even stopt om vogels te spotten.

Welke vogels kun je zien?

Groep flamingo’s in de zoutmeren van Alikes op Kos

Groep flamingo’s in de winter in Alikes op Kos – foto van Kony Kotzatapani

Het bekendst zijn natuurlijk de flamingo’s en pelikanen, die vooral in het voorjaar regelmatig op Kos te zien zijn. Daarnaast kom je hier ook bijzondere soorten tegen zoals de kluut, met zijn opvallende zwart-witte verenkleed en licht omhoog gebogen snavel, en de glanzende ibis, die met zijn donkere verenkleed bijna exotisch aandoet in het Griekse landschap.

Ook reigers, steltlopers en verschillende soorten eenden laten zich hier regelmatig zien. In de trekperiodes gebruiken veel vogels de zoutmeren als rustplek tijdens hun reis tussen Europa en Afrika. Vooral in het vroege voorjaar is de kans het grootst om deze vogelsoorten te zien.

Welke dieren je precies ziet, hangt sterk af van het seizoen en de omstandigheden, maar er is bijna het gehele jaar door wel iets te ontdekken.

Beste periode om vogels te spotten

De beste tijd om vogels te spotten op Kos is het voorjaar (maart tot begin mei) en het najaar (eind september tot en met november). In deze periodes zijn de zoutmeren vaak waterrijker en trekken ze meer vogels aan.

In de zomer staan de meren soms grotendeels droog en is er minder activiteit, al blijft het landschap ook dan bijzonder om te zien. De zoutmeren zijn relatief ondiep en veranderen per seizoen van grootte, afhankelijk van regen en verdamping.

Wanneer ga je het beste op pad?

Als je vogels wilt spotten, kun je het beste vroeg in de ochtend of later op de dag richting zonsondergang op pad gaan. Op deze momenten is het rustiger, het licht zachter en laten vogels zich vaker zien.

Midden op de dag is het vaak warmer en actiever voor recreanten, waardoor vogels zich minder laten zien.

Zijn er uitkijkpunten of tours?

Op Kos vind je geen grote vogelkijkhutten of uitkijktorens zoals we die in Nederland kennen. Het spotten gebeurt hier vooral langs de randen van de meren en vanaf rustige paden.

Juist dat maakt het laagdrempelig en puur. Met een beetje geduld en een goede blik kom je al een heel eind. Er zijn soms kleinschalige excursies te boeken, maar zelf op pad gaan is hier minstens zo leuk.

Wat neem je mee?

Een verrekijker is eigenlijk onmisbaar als je vogels wilt spotten. Daarnaast is het handig om water mee te nemen, zeker op warmere dagen, en eventueel een camera als je foto’s wilt maken. Goede schoenen zijn prettig als je een stukje wilt lopen langs de oevers.

Kleding en praktische tips

Houd rekening met het weer en de omgeving. In de ochtend en avond kan het wat frisser zijn, dus een vest of lichte jas is aan te raden. Overdag is luchtige kleding juist prettig.

Omdat je bij stilstaand water bent, kunnen er muggen en andere insecten aanwezig zijn. Een goed insectenmiddel is daarom geen overbodige luxe en smeer je bij voorkeur al in voor je hier arriveert.

Waarom trekken de zoutmeren zoveel vogels aan?

De zoutmeren op Kos zijn ondiep en voedselrijk. Ze vormen daardoor een ideale plek voor vogels om te rusten en te foerageren. Vooral tijdens de trekperiodes zijn dit belangrijke tussenstops.

De combinatie van water, rust en voedsel maakt deze plekken aantrekkelijk voor veel verschillende soorten, maar ook vossen en schildpadden komen hier voor.

Een andere kant van Kos

Vogels spotten op Kos laat een heel andere kant van het eiland zien. Weg van de stranden en de drukte ontdek je hier de rust, de natuur en het ritme van het eiland. Echt eens even heel wat anders.